Garanti ile Taahhüt Arasındaki Fark: Ücretsiz Onarım Hakkınız Ne Zaman Doğar?
Arızalanan üründe ilk telefonu garanti hattına mı, satıcıya mı yoksa yetkili servisire mi atacağınızı bilmeniz, süreci haftalar öne alır. Türkiye uygulamasında üç farklı kavram birbirine karıştırılır: üretici ve ithalatçı garantisi, satıcı taahhüdü ve satıcının yasal sorumluluğu. Her biri farklı kaynaktan doğar ve farklı sürelerle işler.
Üretici (üretici/ithalatçı) garantisi
Ürünle birlikte verilen garanti belgesinde süresi yazan bu taahhüt, üretici veya ithalatçının isteğe bağlı üstlendiği sorumluluktur. Elektronik ürünlerde uygulama çoğunlukla 2 yıldır; garanti süresi belgede belirtilir ve üretici, onarımda kullanılan işçilik ve yedek parça için garanti süresi boyunca sorumludur. Garanti süresi içinde onarım hâlinde onarım süresi, garantiye eklenir; ürünün 20 gün içinde onarılamaması hâlinde üretici, ürünün değiştirilmesiyle yükümlüdür.
Satıcının yasal sorumluluğu
Garanti belgesi olsun olmasın satıcı, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 12. maddesi uyarınca ayıplı malın ayıbından sorumludur. Bu sorumluluk, malın ayıplı olduğunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl içinde her hâlde satıştan itibaren belirli sürelerde ileri sürülebilir. Ürün ayıplıysa tüketici; sözleşmeden dönme, satış bedelinin indirilmesi, ücretsiz onarım ya da ayıplı malın benzeriyle değiştirilmesi haklarından birini talep edebilir.
Satıcı taahhüdü (voluntarily ek süre)
Mağazaların "ek 1 yıl mağaza garantisi" gibi sunduğu taahhütler yasal zorunluluk değil, ticari karardır. Bu taahhütlerde kapsam, şartlar ve hangi arızaların dışlandığı taahhüt belgesinde yazılıdır. Şüpheniz varsa belgedeki istisna maddelerini okumadan ek taahhüt satın almayın; çoğu ek taahhüt, üretici garantisiyle çakışır.
Pratik yol haritası
- Arızayı, ürünü aldığınız satıcıya 30 gün içinde bildirin; bildiriminizi yazılı yapın ve tarihini saklayın.
- Garanti belgesi ve faturanızı hazırlayın; fatura satıcının sorumluluğunun kanıtıdır.
- Yetkili servis kaydınızda arıza tanımını kendiniz yazın; "çalışmıyor" yerine belirgin tanım kullanın.
- Servis süresi 20 iş gününü aşarsa ürünün değiştirilmesini isteyin; yazılı yanıt alın.
- Çözülmezse markanın şikayet sayfasına yazın ve hakem heyeti limiti içindeyse e-devlet başvurusu yapın.
Garanti belgesindeki süre, satıcının yasal sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Ürün garanti süresi dışında bile satıştan itibaren iki yıl içinde ayıplı çıkarsa satıcıya karşı yasal haklarınız sürer; zaman kaybetmeden belgeleri hazırlayın.
Fatura yoksa garanti işler mi?
Garanti belgesi üretici tarafını bağlar; ancak satıcının yasal sorumluluğunu kanıtlamak için fatura ya da satış belgesi gereklidir. Dijital faturanız banka hesap özetinizle birlikte satın alma kanıtı olarak kabul edilir.
Yetkili servis "kullanım hatası" dedi, ne yapmalıyım?
Tanımı yazılı isteyin. Kullanım hatası iddiasına katılmıyorsanız bağımsız teknik ekspertiz raporu aldırabilir, satıcıyla yazışmayı sürdürüp hakem heyetine başvurabilirsiniz. Ürün ayıbının teslimde mevcut olduğu varsayımı, ilk altı ayda tüketici lehine işler.
Garanti süresi dışında kaldım, hakkım bitti mi?
Hayır. Ürünün ayıplı olduğunun anlaşılmasından itibaren iki yıl içinde satıcıya karşı seçimlik haklarınızı ileri sürebilirsiniz; garanti süresi bunu ortadan kaldırmaz.